P.S. (2008)

“Tenslotte kom je erachter dat het leven geen cadeau is, alleen maar een lening”

Toneelgroep Rhetorica speelt P.S., een eigen productie onder regie van Peter van Roermund. Na het succesvolle “Mijn Moeders Courage” uit 2006 (geselecteerd voor de Theater4daagse 2006) is dit de tweede avondvullende voorstelling die hij met Rhetorica maakt.

Oscar is tien jaar en heeft het niet gemakkelijk. Overal om hem heen lopen mensen in witte jassen die van alles van hem willen. Het lijkt alsof hij hen teleurgesteld heeft. Gelukkig heeft hij vriendjes en één dame in een rozerode jurk die hem verder helpen.

P.S. is een grappige en aangrijpende voorstelling over vriendschap, geloof, liefde en de drang om jezelf te zijn, ook al ben je pas tien jaar oud. Een voorstelling voor iedereen die kan dromen en ouder is dan Oscar.

Script en regie: Peter van Roermund


Spel: Loes Leguijt, Nadia Leijdesdorff, Marianne Lamers, Plonneke Leguijt, Bob Leguijt, Ron van de Ven, Rick Wouters en Jacco Plooijer.

DINSDAG 11 MAART 20.30 uur
ZAANTHEATER ZAANDAM
www.zaantheater.nl
075  6555333

ZATERDAG 22 MAART 20.30 uur
ZONDAG 23 MAART 15.00 uur
FIJNHOUTTHEATER AMSTERDAM
www.hetfijnhout.nl
020 6853755

Peter van Roermund over “P.S.”:

Kinderen zijn ongelofelijk. Naast het feit dat je ze soms achter het behang wilt plakken zijn het ook kleine filosofen. Stellen opeens vragen waarmee vanzelfsprekendheden niet meer zo vanzelfsprekend zijn. En wat voor hun voor de hand liggend is vinden wij soms wonderlijk of op zijn minst bijzonder.

Kleine filosofen kijken naar de wereld met een blik die voor een volwassene soms onmogelijk of moeilijk te begrijpen is. Met verbluffende eenvoud weten ze soms een kern te raken waar een volwassene zich in allerlei bochten wringt om het vooral te omzeilen. Omdat het ingewikkeld is, pijnlijk, onrechtvaardig of omdat men bang is het antwoord niet te weten. Maar de kleine filosoof stelt lang niet altijd een vraag waar een antwoord voor is.

Kinderen hebben ook een ander talent. Levenslust. Aanstekelijk is dat. En niet alleen op een manier zodat je ze achter het behang wilt plakken.

Misschien is die levenslust wel een antwoord. En de vraag die daarbij hoort? Die bedenk je zelf maar. Een kleine filosoof weet ook niet alles.

 P.S.

Regie en tekst                         Peter van Roermund
Lichtontwerp                            Henk Heijnen

Oskar                                       Bob Leguijt
Oma Rozerood                        Loes Leguijt
Peggy Blue                              Marianne Lamers
Popcorn                                   Rick Wouters
Einstein                                   Jacco Plooijer
Hoofdzuster                             Plonneke Leguijt
Broeder                                   Ron van de Ven
Zuster                                      Nadia Leijdersdorff

 

 

De voorstelling duurt ongeveer 70 minuten zonder pauze.

Recenties

(1)Vanuit de zaal

tekst Henk Jansen

P.S ontroert maar blijft ongevaarlijk

Er worden weinig recensies geschreven over amateurtheater. Dat is jammer. Want wat weten we over twintig jaar nog van wat er nu wordt gemaakt en gespeeld? Oude kritieken van het professionele theater geven een duidelijk beeld van de voorstellingen en het theaterklimaat in een bepaalde tijd. In de rubriek ‘vanuit de zaal’ recenseert Henk Jansen in elk nummer een amateur theatervoorstelling. De regisseur van de betreffende voorstelling krijgt in een interview met Aukje de Boer de gelegenheid om op deze recensie te reageren.

voorstelling: P.S.
tekst en regie: Peter Roermund
door: Toneelgroep Rethorica uit Zaandam
plaats: Fijnhouttheater, Amsterdam
gezien: 23 maart 2008
www.toneelgroeprhetorica.nl

‘P.S.’ gaat over Oscar. Oscar is tien jaar en ernstig ziek. Hij heeft kanker en de laatst mogelijke operatie heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd. Oscar heeft nog zo’n tien dagen te leven. Een loodzwaar onderwerp in een voorstelling voor ‘iedereen die ouder is dan Oscar’, zo vermeldt de flyer. Voor iedereen dus vanaf elf jaar. Regisseur Peter Roermund en zijn acteurs zijn erin geslaagd dit zware onderwerp met een lichte toon op het toneel te zetten. De voorstelling ontroert, maar er valt ook het nodige te lachen.

We volgen Oscar in zijn laatste tien dagen. Zijn ziekenhuiswereld bestaat naast het verplegend personeel uit andere zieke kinderen met bijnamen als: Einstein (een jongen met een groot hoofd vol water), Popcorn (een veel te dikke altijd snoepende jongen) en de mooie Peggy Blue (blauw door haar ziekte). Oscars grootste toeverlaat is echter Oma Rozerood, een vrijwilligster op leeftijd, die de ziekenhuisopname van de kinderen wat draaglijker maakt. Oscar is een pienter manneke, een dromer en soms een fantast, die met onverwachte vragen en opmerkingen uit de hoek kan komen. De volwassen Bob Leguijt speelt Oscar met ontwapenende overgave, ondanks zijn leeftijd en zijn baard van één dag zet hij het joch geloofwaardig neer.

Oscar richt zich samen met de andere personages uit het verhaal rechtstreeks tot het publiek. Wat we zien is een reconstructie, een vertelling waarin alle personages samen de verteller zijn. De acteurs van Rhetorica zijn bedreven in deze manier van spelen. Al eerder werd deze speelstijl door regisseur en spelers toegepast in de voorstelling ‘Mijn Moeders Courage’ van George Tabori. Deze voorstelling werd tijdens de Theater4Daagse 2006 genomineerd voor de Arend Hauer Theaterprijs. De speelstijl geeft de voorstelling vaart en de mogelijkheid om te spelen in een beperkt decor met een beperkt aantal rekwisieten. Geen overbodig gedoe dus en een speelstijl die werkt. Maar ook een speelstijl die op den duur verveelt. Tegen het eind verlang ik er als toeschouwer naar, dat de personages ook eens direct met elkaar het conflict aangaan. De voorstelling wordt ongevaarlijk wanneer het publiek steeds als buffer tussen de personages fungeert, het gaat ten koste van de spanning en de intensiteit.

Oma Rozerood helpt Oscar door zijn moeilijke laatste dagen heen. Ze stelt hem voor om elke dag die hij nog heeft te beleven als tien jaar. Op die manier wordt hij toch nog 110! Oscar stort zich met al zijn fantasie in dit spel en leeft elke dag een nieuw decennium. Ook zet Oma Rozerood hem aan brieven te schrijven aan God. Oscar aarzelt, want waarom zou je een brief schrijven aan iemand die niet bestaat? Maar Oma Rozemond zegt: ‘Elke keer als je in hem gelooft, zal hij een beetje meer gaan bestaan. En als hij voor je bestaat dan zal hij je helpen’. Oscar pakt zijn pen, schrijft elke dag een brief, mét een P.S. Het is mooi om te zien hoe Oscar troost en steun vindt in zijn correspondentie, een kracht van het geloof die in de hedendaagse religieuze discussies zelden wordt belicht.

Rhetorica vermeldt noch in haar drukwerk, noch op haar website dat ‘P.S.’ een bewerking is van de novelle ‘Oscar en Oma Rozerood’ van Eric-Emmanuel Schmitt. ‘Script en regie: Peter Roermund’, staat er te lezen. Roermund heeft de novelle bewerkt tot een goed speelbare tekst. Schmitt is hem daarbij echter tegemoet gekomen door soepele en heldere dialogen in zijn proza te verwerken. Dialogen die zo in het script overgenomen zijn. Schmitt schrijft ook toneelstukken, dat merk je als je zijn proza leest. ‘P.S.’ is een geslaagde voorstelling. Aan de grondslag van dat succes ligt het originele verhaal, de esprit en de intelligentie van Eric-Emmanuel Schmitt. Dat mag je de auteur en je publiek niet onthouden.

(2)Reactie op vanuit de zaal

tekst Aukje de Boer

Uit de buurt van het sentiment blijven

Peter van Roermund (1974) regisseerde de voorstelling ‘P.S’ van Toneelgroep Rethorica. Ooit als 15-jarige speler bij deze toneelgroep begonnen, nu terug als regisseur met zijn tweede avondvullende voorstelling. ‘P.S’ steekt een loodzwaar thema in een licht jasje. Peter van Roermund:’Ik wilde per definitie uit de buurt van het sentiment blijven.

Wat viel je op aan de recensie?
‘Ik was er erg blij mee. Ik vind dat Henk Jansen prettig verwoord heeft hoe hij naar de voorstelling gekeken heeft. Ik heb eerder bij Rhetorica de voorstelling ‘Mijn moeders courage’ (2006) geregisseerd. In die voorstelling hebben we een begin gemaakt met het spelen in een meer transparante, meer vertellende speelstijl. Die stijl hebben we in deze voorstelling verder onderzocht en ik merk uit de recensie dat we daar werkelijk een stap verder in zijn gekomen’.

Wat wilde je precies onderzoeken?
‘Ik wilde met de spelers de grens tussen spelen en vertellen opzoeken. En het snelle schakelen daartussen. Doordat je vertelt in een voorstelling, kun je meer van jezelf laten zien als acteur. Hoe doe je dat, transparant spelen? En wat levert je dat op als speler?’

Wat is het antwoord?
‘Dat deze fantastische hobby nog meer oplevert als je je verdiept in wat er allemaal nog meer mogelijk is. En dit gezelschap staat daar open voor. Ze durven het veilig spelen opzij te zetten. En dat je wezenlijk met elkaar iets aan het maken bent. Dit vertellende spelen is een speelstijl die je veel vrijheid biedt. Je hoeft als speler geen enorme transformatie door te maken. Geen grote illusie te suggereren’.

Toch noemt Henk Jansen de voorstelling naar het einde toe ‘ongevaarlijk’, omdat het conflict zich afspeelt tussen het publiek en de personages en niet tussen de personages onderling.
Ik snap heel goed wat Henk daar bedoelt. Maar het is een keuze geweest. Ten eerste zit er in het einde van dit verhaal al minder conflict omdat Oscar zich meer en meer verzoent met de dood. En het leven achter zich laat. Er ontstaat een meer gezamenlijke sfeer. Ten tweede merkte ik dat als het conflict zich wél tussen de personages ging afspelen dat er meer sentiment om de hoek kwam kijken. En daar wilde ik zo ver mogelijk bij vandaan blijven. Ik heb dat dus wel uitgeprobeerd, maar uiteindelijk niet voor gekozen’.

Een loodzwaar thema niet sentimenteel maken, hoe doe je dat?
‘Bijvoorbeeld door die vertellende speelstijl te hanteren. Het transparante spel heeft weinig totale inleving nodig. En dat moet je als speler ontdekken. Wanneer doe ik teveel, wanneer doe ik te weinig? Doordat ik dat steeds tijdens de repetities benoemde, liet ik de spelers die nauwe balans ontdekken’.

Hoe zit het met het verhaal van Eric-Emmanuel Schmitt?
‘Ook daarin maakt Henk Jansen een terechte opmerking. We hebben het niet op tijd uitgezocht. Moet het wel of niet? We hebben het eigenlijk gewoon gelaten’.

Hoe zit het echt: heb je letterlijk zinnen uit het boek overgenomen?
‘Het boek is eigenlijk één lange dialoog tussen Oscar en Oma Rozerood. Ik heb veel van Oscars tekst aan zijn vriendjes gegeven. Natuurlijk heb ik een bewerking gemaakt, want dialogen in een novelle zijn niet geschikt als dialogen op toneel. Daarvoor zijn ze soms te beschrijvend of te letterlijk. Echter, sommige teksten waren in het boek simpelweg te mooi om weg te laten’

Peter van Roermund studeerde in 2001 af aan de Theaterschool Amsterdam als theatermaker en theaterdocent. Momenteel geeft hij als stem- en speltrainingen op deze opleiding. Naast zijn werk in het kunstvakonderwijs werkt hij o.a. nog als speldocent bij De Trap, FAAM en Theater Rast.